أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

244

قانون ( فارسى )

اين ليست داروهاى قوفيون - كه در نسخهء شاپور بن سهل « 1 » آمده است - از نسخه‌هاى ديگر قير يهودش اضافه است . در نسخهء ابن سرابيون ، قندول به مقدار دو درهم و نيم بر اين قوفيون افزوده شده است . و در نسخهء ديگر دو درهم و نيم برباله را هم بر آن زياد كرده‌اند . 12 - ترياق عزره حماما « 2 » ( هل ) دوازده مثقال ، شكوفهء گورگياه هشت مثقال ، عاقرقرحا شش مثقال ، زعفران سى و شش مثقال ، دارچين شش مثقال ، مرّ دوازده مثقال ، بزر كرفس كوهى و بزر هويج بيابانى از هر يك سه مثقال ، كتيرا سى مثقال ، افشرهء شنگ هشت مثقال ، بيخ سوسن آسمانگونه پانزده مثقال ، بزر رازيانه شش مثقال و مقل كبود هشت مثقال ، لبانهء سفيد بيست و هشت مثقال ، گوگرد شش مثقال ، بزر بنگ بيست و هشت مثقال ، دارچين ختايى نه مثقال ، بزر خشخاش سفيد سى مثقال ، سنبل هندى دوازده مثقال ، بزر سداب يك مثقال ، هسته‌هاى پوست كندهء ترنج و سماق شامى هر يك دو مثقال ، بزر شبت ، مصطكى از نوع مالكى ، برباله ، كراويا ( شاه‌زيره ) ، فربيون ( گياه شير سگ ) و افيون از هريك شش مثقال ، فلفل سياه سى مثقال ، گل سرخ خشكيدهء كاسبرگ كنده نه مثقال ، ساذج هندى دوازده مثقال ، روغن بلسان بيست و چهار مثقال ، سنبل رومى و شكوفهء تاك از هريك شش مثقال ، برگهاى خرزهره شش مثقال ، لاك پاك از آلايش دوازده مثقال ، خشخاش شاخدار و ميخك از هريك دوازده مثقال ، شكوفهء سنبل رومى سه مثقال ، راوند چينى دوازده مثقال ، بلسكى شش مثقال ، شكوفهء مرّ چهار مثقال و نيم ، گل اندلسى دوازده مثقال ، افشرهء بشنيز ( برنجاسف ) - كه آن را مشك چوپان بيابانى هم مىنامند - بيست مثقال ، بيخ كاسنى بيست مثقال ، كوشنه ، مر و كوشاد رومى هريك دوازده مثقال ، قرص اندروخون نه مثقال ، رازيانهء شامى شش مثقال ، برگ درخت ترنج سى مثقال ، گورگياه دوازده مثقال . همهء اين داروها را كوبيده و ساييده و بيخته آماده كنند . هرآنچه را لازم است كه خيسيده شود ، در شراب خوب گوهر و صاف و بىآلايش بخيسانند ، و اگر چنين شرابى گير نيامد ، در شراب عادى - كه به شراب جمهور مشهور است يا در دوشاب و يا در نبيذ مويز و عسل بريزند و همه را در عسل كف گرفته بسرشند و در ظرفى ريزند و نگهدارند و به همان دستور استعمال ترياق بزرگ ( ترياق فاروق ) آن را مصرف كنند . بعضى از اطباء اندران را نيز در ترياق عزره وارد مىكنند و برخى از طبيبان عقيده دارند كه

--> ( 1 ) - شاپور بن سهل متوفى به سال 255 ه ق . طبيب مسيحى بيمارستان جندىشاپور ، تأليفات زيادى دارد كه از آن جمله كتاب اقرابادين است ، شامل 22 باب ؛ كه تا زمان ابن التلميذ رايج بوده است . ابن التلميذ امين الدوله ابو الحسن هبة اللّه ، طبيب مسيحى مشهور بغداد . ( 460 - 565 ) مؤلف اقرابادين ، كه اقرابادين شاپور بن سهل را تحت الشعاع قرار داد - م . ( 2 ) - حماما : هل . معين . حماما : گياهى است در ارمنستان و طرسوس ( سوريه ) رويد ، خوشه‌اى ، خوشبوى و طلائىرنگ است - تذكرهء انطاكى .